اينم يه شعر هورامي تقديم به تمام هورامي زبانان دنيا و تمامي دانش اموزان و دانشجويان پايگلاني

سلام معلم ، سلام محصل                      سلام باخه وان سلام باخه گول

یاخوا باخه که ت هه ر به ئازار بو                 ثمرو گولش یو به هزار بو

یاخوا ره نجت وه عبس نه شو                    سرمایو فکریت وه زایه نه بو

باخو گردیتا سوزو پر سایه                          تا په گر کسیه بو خیرو مایه

شاگردی عزیز باخ هه ر تونی                      مایو زحمتیو رنجی هه ر تونی

فرصه ته ن ئازیز عومرت مه ویه رو                جا پشیمانی خو هیچ مه که رو

جا شلایی شلایی،فایده ش نیه ن               اینه سراماو فره خلکی بیه ن

زمانی سابق باوروت وه هوش                      نه وا نه زانیو نه گرته بوت گوش

مه درسو وه نه ی کرها یانه به                    یانه چی یانه،هه ر ویرانه بی

میز و صندلی مه ریاوو خراو                         اتاقی کثیف دور جه وره تاو

خاک تا زه نگولی آمابه وه سه ر                   یاخوا نه وینیش مه حشر به مه حشر

کاغذ و قلم هه ر تمام کم بی                      قلم به دانوو ده فته ر هه ر نه بی

ئه ر داوات کردای په مه بلغ پولی                 اصلا خو نبه و جوابش تولی

ویه رده ویه رد نمه دماوه                           تکه و وارانین مه بو لافاوه

ئه گه ر گوش گیری تو په استادی                اویچ ده رونش په ر مه بو شادی

هه ر چی ئو ماچو قه بولش که ره                به دلو به گیان عمل باوه ره

انسانی دروس به حیا و ادب                       ئو معته به رن به اسم ونسب

فکرت همیشه وه لایی الله بو                     دین و ویژدانت وه لایی قه لا بو

جه دونیاو اخر کارنامه ت بیس بو                  جه هه ر دوی لایوه کارت ته میز بو

ئیتر خواحافظ نواچی بیکاره ن                     انسان به علم و عمل دیاره ن

شعر از: سيد عطاالله سعيدي كه به زودي زندگينامه اين شاعر پايگلاني را در همين قسمت قرار مي دهيم.

 ماموستا ملا ئه سعه دی ریازی له زنجیره ی مه ردوخیه کانه له دی بوریه ر له دایک بووه ، پاشان چووته پایگلان ته دریسی کردوه له لای ئه سعه د ئه فه ندی ده رسی خویندوه ، ریازی و هه یئه تی له لای حیکمه ت ئه فه ندی خویندووه زور به عیززه ته وه زیاوه . شتی زور له و پایه به رزه ده گیرنه وه بو نموونه :
له کاتیکا له پایگلان بووه یه کی له سه له شکره کان ده چیته پایگه لان و فه رمان ده دری هه موو له مزگه وت کوببنه وه تا سه رهه نگ قسه یان بو بکا . سه رهه نگ پیش رویشتنی مزگه وت ئه پرسی هه موو هاتوون ئه لین ته نیا ماموستا نه هاتووه ، ئه لی بو چی ؟ ئه لین وتوویه من ئیشم به و نیه ئه گه ر ئه و ئیشی هه یه بی بولای من . ئه لی بچن بیهیننه ئه گره ، ره ئیسی پاسگا ئه چی و هه رچی هاوار ئه کا ، ماموستا ناروا ، ره ئیس پاسگا جاری ئاخر ئه لی : ماموستا ئه گه ر نه چیته لای سه رهه نگ ، من ده ر ئه که ن . ماموستاش ئه لی : که وایه دیم ، ماموستا ده چیته لای سه ری دوشه که که ی سه رهه نگه وه داده نیشی و سه رهه نگ راکشاوه ئه پرسی ناوت چیه ؟ ئه فه رمی : ئه سعه دی ریازی . سه رهه نگ قاقا پی ده که نی ، تو ده زانی ریازی چیه ؟ماموستا ده فه رمی من ئوستادی ریازیم . سه رهه نگ ئه لی : ئه گه ر ولامی سی پرسیاری ریازیم بده یه وه ، به لین ئه ده م ده بمه نوکه ری کورد . ماموستا ئه لی پرسیاره کانت بکه . سه رهه نگ یه که م پرسیار ده کا ، ماموستا ولام ئه داته وه . سه رهه نگ توزی خوی کو ده کاته وه . پرسیاری دووههم ، هه لده ستی به چوکدا دیت . پاش ولامی پرسیاری سیهه م سه رهه نگ هه لده ستی ده ستی ماچ ده کا له به رانبه ریه وه به پیوه ده وه ستی و ئه لی : خه لکه که بچنه وه مالی خویان. سه رهه نگ ده گه ریته وه ، له کاتیکا له سنه ده رده چی نا مه یه ک بو ماموستا ده نووسی من تا توم نه دیبوو کوردم به وه حشی ده زانی که توم دی هه تا ماوم نوکه ری کوردم. ئه م پایه با رزه سالی 1370 کوچی مانگی له دنیا ده رچوو . « یادداشتی خوالیخوشبوو شیخ محه ممه دی مازیبن»

در پایان یکی دیگر از مکتوبات او که رساله ی کوچکی است در علم صرف ، چنین می خوانیم :
کتبه القاسم بمداد لا یجری و قلم لا یسری سنه 1215 من الهجره .
کتابت این رساله ونوع کاغذ و مرکب آن چنان می نمایاند که مولانا قاسم در آن تاریخ محصل بوده وشاید سنش بین 15 الی 20 سال بوده است . مولانا قاسم با استفاده از یک مسئله ی اصولی در دارالحرب لیست بدار ضمان ابیاتی سروده ودر کنار همان مساله در حاشیه ی یکی از کتابهای اصول آنرا نوشته است و اینک آن ابیات :
                         اذا ما تجلت بصبح الجبین      ولیل الغدار ، مصابا ارافی
                        فقلت :الضمان علیک لما ان     تجارب ارواح اهل الامانی
                          فقالت:محیای دار الحروب     ومادار حرب بدار ضمان
مولانا قاسم اشعار فارسی و کردی نیز داشته ، متاسفانه دسترسی به ان پیدا نشد اما در دیوان چاپی مولوی معدومی دو بیت از ملا قاسم نامی درج شده است که مولوی نیز دو بیت در همان معنی به استقبال آن رفته است ، به احتمال خیلی زیاد منظور از ملا قاسم همین ملا قاسم پایگلانی مورد بحث ماست .
                                              دو بیت ملا قاسم
       هه ر گا من پیکیای په یکانی له یل وام              جه بی مه یلی له یل وه ته ن دو جه یل وام
                      چ باک به دی به د کارانمه ن             چ پروای تانه ی ئه غیارانمه ن
                                    مولوی در استقبال آن گفته است :
                         من که دل دایم نه واویلمه ن         غه رق موتالای خال له یلمه ن 
                       چ باک تانه ی ته وه ن تاومه ن        شه وق موتالای رووی کتاومه ن

ادامه دارد
منبع : تاریخ مشاهیر کرد